Smart Living

10 คำถาม กับ ดร.วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์ ไม่มีใครอดตายเพราะไม่ได้เรียนหนังสือ

Published 31 ก.ค. 2018

By วนิดา มงคลวิทย์

MAIN920x470

หลายคนรู้จัก ดร.วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์ ในฐานะนักวิชาการอิสระ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านความคิดสร้างสรรค์ และผู้ก่อตั้ง J-sharp Future Classroom หรือห้องเรียนแห่งอนาคต แต่เขาแนะนำตัวเองว่าเป็นคนที่อยากเปลี่ยนแปลงการศึกษาของประเทศนี้เท่าที่จะทำได้ในฐานะประชาชนคนหนึ่ง

10 คำถาม กับ ดร.วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์ ไม่มีใครอดตายเพราะไม่ได้เรียนหนังสือ,Smart Living,Rabbit Today

คำกล่าวอมตะที่อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ทิ้งเอาไว้ให้แก่โลกว่า ‘จินตนาการสำคัญกว่าความรู้’ นั้นมีมานานแล้ว และคุณเองยังพูดถึงเรื่องนี้อยู่ในทุกวันนี้ เพราะอะไร
วันนี้ก็จะพูดหนักกว่าเดิม เพราะความรู้ในทุกวันนี้หาง่าย แค่เปิดหาก็เจอแล้ว สอง เพราะความรู้เปลี่ยนแปลงเร็ว การที่จินตนาการสำคัญกว่าความรู้เพราะมันคือการใช้ความคิดสร้างสรรค์ และสาม เรียกว่านวัตกรรม คือการทำให้ความคิดสร้างสรรค์ออกมาเป็นจริง เพราะฉะนั้นจินตนาการจึงเป็นรากเหง้าของนวัตกรรม

มุมมองต่อคำว่า ‘การศึกษาตลอดชีวิต’ ของคุณเป็นอย่างไร ถ้าเชื่อว่าคำพูดนี้สำคัญ ใบปริญญาบัตรก็ไม่มีความสำคัญใช่หรือไม่
โลกทุกวันนี้ต้องการคนที่สมบูรณ์เพื่อจะสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ ออกมา การเรียนรู้ตลอดชีวิตเป็นเรื่องที่สำคัญมาก และควรส่งเสริมตั้งแต่เด็ก แต่ถ้าเราคิดว่าจะเรียนเพื่อไปเป็นลูกจ้างเขา สังคมเรายังเห็นค่าของปริญญา มันก็ยังจำเป็นอยู่

คิดว่าเกมคือตัวขัดขวางจินตนาการ หรือมันคือกระบวนการเรียนรู้ของเด็กในจุดใดหรือเปล่า ทำไมผู้ใหญ่จึงไม่ชอบให้เด็กเล่นเกม
ตอนเด็กผมก็เล่นลูกหิน หมากรุก หมากฮอส นั่นคือเกม เวลาเล่นผมมีความสุข มีจินตนาการ ผมเห็นคุณค่าของมัน ผมจึงส่งเสริมให้ลูกเล่นเกม เพราะเกมทำให้คนฉลาด ทำให้คนคิด ทำให้คนมีความมุ่งมั่น มีความรับผิดชอบ แต่เราไม่เคยมองเกมในลักษณะนี้เลย ผมเพิ่งไปดูโรงเรียนที่กำแพงเพชร เด็กที่นั่นเล่นไพ่บริดจ์ ซึ่งเป็นกีฬาระดับโลก ได้ไปแข่งขันที่ฝรั่งเศส ได้อันดับ 2 ของโลกมา แต่คนไทยพอเห็นเด็กคว้าไพ่ ก็จะโมโหกัน

 

10 คำถาม กับ ดร.วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์ ไม่มีใครอดตายเพราะไม่ได้เรียนหนังสือ,Smart Living,Rabbit Today

ถ้าย้อนกลับไปในวัยเด็ก ดร.วิริยะ เป็นเด็กหน้าห้องหรือเด็กหลังห้อง และนิยามคำว่าเด็กหลังห้องในมุมมองของคุณคืออะไร
ผมเคยเป็นเด็กนักเรียนทีมชาติ ท่องทุกตัว รู้ทุกเรื่องที่อยู่ในหนังสือ จนผมย้ายไปอยู่อีกโรงเรียนที่อุดมไปด้วยคนเก่งๆ เป็นครั้งแรกที่ผมสอบไม่ได้ที่ 1 ไม่ได้อยู่ห้องคิง ที่โหล่ของเด็กห้องคิง คะแนนยังเยอะกว่าผม ผมรู้เลยว่านี่ไม่ใช่ทางของผมแล้ว ผมเลยเริ่มเล่นดนตรี เริ่มฝึกพูด เริ่มเล่นหมากรุก เป็นอย่างที่เด็กหลังห้องเป็น

เด็กหลังห้องในความคิดผมคือ เด็กที่ไม่อยากเรียน ผมเชื่อว่านักเรียนทีมชาติก็ไม่ได้อยากเรียนนักหรอก เด็กเหมือนต้นไม้ครับ ต้นที่ชอบน้ำเยอะควรอยู่ที่น้ำเยอะ ต้นที่ชอบแสงแรงๆ ก็ไปอยู่ในที่มีแสงแรงๆ มันก็จะเติบโตเบิกบาน ซึ่งผมก็เติบโตเบิกบานมาด้วยกระบวนการนั้น

คุณให้ความสำคัญกับ IQ และ EQ อย่างไร 
ที่มาของ IQ ทุกวันนี้ เรายังไม่รู้เลยว่าจริงแค่ไหน เราเชื่อว่าคน IQ สูงจะประสบความสำเร็จ จนมีคนค้นพบว่าคนที่มีความคิดสร้างสรรค์สูงจะประสบความสำเร็จกว่าคนที่มี IQ สูง ส่วน EQ ก็คือพุทธะธรรมดาๆ คุณมีสติคือรู้ตัว สัมปชัญญะคือรู้วิชา สติกับสัมปชัญญะ แค่นี้แหละครับ

 

10 คำถาม กับ ดร.วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์ ไม่มีใครอดตายเพราะไม่ได้เรียนหนังสือ,Smart Living,Rabbit Today

หลักสูตร การสอน ครู นักเรียน การวัดผล และผู้ปกครอง ถ้าให้เรียงตามลำดับความสำคัญ ส่วนไหนสมควรโดนรื้อก่อนอันดับแรก
รื้อที่ตัวนักเรียนครับ คุณต้องเลิกคิดได้แล้วว่าคุณจะเรียนเพื่อไปสอบ เรียนให้มันจบ นี่อันตรายมาก เพราะคุณจะจบมาพร้อมกับความงง แล้วได้ใบเสร็จรับเงินมาใบหนึ่ง เรียกว่าปริญญา คิดดีๆ นะ ไม่มีใครที่อดตายเพราะไม่ได้เรียนหนังสือ ผมไม่ได้บอกให้ทุกคนออกมาจากโรงเรียน แต่ผมอยากให้โรงเรียนเปลี่ยน หลักสูตรต้องเปลี่ยน วิธีการสอนต้องเปลี่ยน คนออกนโยบายการศึกษาต้องเปลี่ยนวิธีคิด เด็กมีชีวิต เขาต้องเติบโต เราเป็นเพียงคนให้โอกาส ไม่ใช่คนที่กำหนดชีวิตและความคิดเขา

จากห้องเรียนในอดีตที่เริ่มต้นจากวัด กับห้องเรียนในอนาคตของ ดร.วิริยะ คิดว่าวันนี้เรามาไกลแค่ไหน
ผมคิดว่าเรามาไกลจริงๆ แต่ทิศทางมันไม่ตรง โรงเรียนวันนี้เป็นเหมือนโรงงานอุตสาหกรรม ไม่ได้บอกว่าคุณต้องเข้าไปวัด แต่เราต้องพัฒนาตัวเราเองในความเป็นมนุษย์โดยพื้นฐานให้ได้ โรงเรียนต้องปรับตัวอย่างแรง ในอนาคตมันจะไม่มีวิทย์ ไม่มีศิลป์ เราต้องการวิศวกรที่มีความเป็นศิลปิน เราต้องการคนทำงานศิลปะที่มีความคิดในเชิงเหตุเชิงผลมาก ต้องมีความสมบูรณ์ของมันอยู่ในตัว นั่นก็คือ ห้องเรียนในอนาคต

คำว่า 'แหกกฎ' กับคำว่า 'ความคิดสร้างสรรค์' คือคำเดียวกันหรือไม่
ความคิดสร้างสรรค์คือ คิดแตกต่าง แล้วต้องสร้างคุณค่าเพิ่ม บวกกับความคิดเชิงวิเคราะห์ จะออกมาเป็นนวัตกรรม ในที่นี้ไม่ใช่ว่าต้องคิดค้นหลอดไฟฟ้า แต่นวัตกรรมคือการเปลี่ยนให้ชีวิตคุณดีขึ้น ถ้าอยากให้เด็กมีความสุข เราเปลี่ยนจากการวัดคะแนนอย่างเดียว ให้เพิ่มการวัดรอยยิ้มเข้าไปด้วย ผมมีกล้องถ่าย แล้วดูได้เลยว่าเด็กห้องนี้ยิ้มเยอะหรือยิ้มน้อย นี่แหละคือนวัตกรรม วัดความดีด้วยก็ได้ อยากเห็นอะไรทำได้หมด ถ้ามันมีความคิดสร้างสรรค์

การศึกษาแบบให้เด็กเป็นศูนย์กลาง มีอุปสรรคอะไรทำให้เราไปไม่ถึงจุดนั้นสักที
เพราะวัฒนธรรมเราเป็นแบบอำนาจนิยม ผู้ใหญ่ถูกเสมอ อะไรที่คิดว่าดีก็ถ่ายทอดลงมา แบบนี้เด็กจะไม่มีวันเป็นศูนย์กลาง วิธีการง่ายๆ ที่จะทำให้ดีขึ้นคือ เปลี่ยนตัววัด เปลี่ยนการประเมินผล เราอยากให้เด็กมีความรับผิดชอบ ก็เอาตัวความรับผิดชอบไปประเมิน อยากเห็นเด็กมีความคิดสร้างสรรค์ เอาความคิดสร้างสรรค์ไปประเมิน นี่คืออีกหนึ่งนวัตกรรมที่เราทำในห้องเรียนแห่งอนาคตครับ

การศึกษาที่ไม่สร้างสรรค์เปรียบได้กับยุคไหน
ยุคอุตสาหกรรมครับ เพราะเด็กเป็นเหมือนวัตถุดิบที่ถูกป้อนเข้าไปในสายการผลิต มีการคัดทิ้ง มีผ่านการรับรองคุณภาพ แล้วที่คัดทิ้งเขาไม่ใช่คนเหรอ เราไม่รักเขาเหรอ เด็กไม่ใช่เศษวัสดุ โรงเรียนไม่ใช่โรงงาน วันนี้โลกเปลี่ยนไปแล้ว เราอยากเห็นยุคเรเนสซองส์ คือยุคที่เจริญรุ่งเรืองกลับมาครับ 



Burger-King-Block-300x250
SPaw mooncake w300xh250 pixels01
TAT-Block-Sep-Oct2018
AIA_300x250
SCB_300x250

Advertising