Scoops

แรกร่างบนทางศิลป์

Published 17 ก.ย. 2018

By Rabbit Today

Silpa-Bhirasri-scoops-Rabbit-Today-banner

กว่าจะมาเป็นอาจารย์ศิลป์ พีระศรี ที่เรารู้จัก จะพูดว่าโชคชะตาชักนำท่านมาสู่สยามก็ไม่เชิงนัก เพราะแท้จริงความสามารถอันโดดเด่น เป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้ท่านมาเป็นที่หนึ่งและเป็นแถวหน้าเสมอ ร่วมย้อนรอยรำลึกเส้นทางของปูชนียบุคคลแห่งวงการศิลปะสยามร่วมกัน ในโอกาสครบรอบ 126 ปี ‘วันศิลป์ พีระศรี’

แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today
แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Todayแรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today
แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today

งานศิลป์ของอาจารย์ศิลป์

หลายคนอาจไม่เคยรู้ว่า อนุสาวรีย์ที่เรานั่ง BTS ผ่านอยู่ทุกวัน หรืออนุสาวรีย์สำคัญๆ ทั้งในกรุงเทพฯ และในต่างจังหวัดบางแห่งนั้น เป็นผลงานทรงคุณค่าของศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ตามเราไปรู้จักกันเลย

แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today

1. พระบรมราชานุสาวรีย์ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี ณ เชิงสะพานพระพุทธยอดฟ้า

เกิดจากพระราชดำริของรัชกาลที่ 7 เพื่อเป็นอนุสรณ์พระปฐมบรมกษัตริย์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ และเพื่อฉลองครบรอบ 150 ปี กรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อ พ.ศ.2475 ออกแบบโดยเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ปั้นและหล่อสัมฤทธิ์โดยศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ทำพิธีเปิดเมื่อวันที่ 6 เม.ย. 2475

แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today

2. อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี จ.นครราชสีมา 

สร้างขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ คุณหญิงโม วีรสตรีที่ช่วยกอบกู้เมืองนครราชสีมา จากกองทัพของเจ้าอนุวงศ์ แห่งเวียงจันทน์ เมื่อ พ.ศ.2369 หรือในสมัยรัชกาลที่ 3 อนุสาวรีย์นี้ออกแบบโดย ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี และพระเทวาภินิมมิต (ฉาย เทียมศิลปไชย) หล่อด้วยทองแดงรมดำ สูง 185 ซม. หนัก 325 กก. ทำพิธีเปิดเมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ.2477

แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today

3. อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย 

สร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์ถึงการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองจากสมบูรณาญาสิทธิราชย์ สู่ประชาธิปไตย ออกแบบโดยหม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล ควบคุมการก่อสร้างโดยศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี มีลักษณะเด่นคือการใช้ตัวเลขอันเกี่ยวเนื่องกับเหตุการณ์สำคัญ เช่น ครีบ 4 ด้าน สูง 24 เมตร มีรัศมียาว 24 เมตร (หมายถึงวันที่ 24 ที่เปลี่ยนแปลงการปกครอง) ปืนใหญ่ 75 กระบอกรอบฐาน (หมายถึงเลขท้ายของปี 2475) อนุสาวรีย์ประชาธิปไตยเป็นหลักกิโลเมตรที่ศูนย์ของกรุงเทพฯ และประเทศไทย ทำพิธีเปิดเมื่อ 24 มิ.ย. 2483

แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today

4. พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สวนลุมพินี กรุงเทพมหานคร

เป็นพระบรมราชานุสาวรีย์ รัชกาลที่ 6 แห่งแรก ที่สร้างขึ้นเพื่อสักการะในพระมหากรุณาธิคุณของรัชกาลที่ 6 และสร้างให้มีขนาดใหญ่กว่าพระองค์จริงถึง 3 เท่า แต่เดิมศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ได้ออกแบบให้ ร.6 ทรงถือพระมาลา แต่ภายหลังได้เปลี่ยนมาให้พระองค์ท่านทรงพระมาลาดังเช่นทุกวันนี้ ทำพิธีเปิดเมื่อปี พ.ศ.2485

แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today

5. อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ 

สร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์แก่ผู้เสียชีวิตทั้งทหาร ตำรวจ และพลเรือน ในสงครามอินโดจีน ที่ไทยได้ทำสงครามกับฝรั่งเศส ระหว่างปี พ.ศ.2483-2484 เพื่อเรียกร้องดินแดนของไทยที่ถูกฝรั่งเศสยึดไป ออกแบบโดยหม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล ควบคุมการปั้นโดยศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ทำพิธีเปิดเมื่อวันที่ 24 มิ.ย. พ.ศ.2485

แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today

6. พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช วงเวียนใหญ่ กรุงเทพมหานคร

สร้างขึ้นเพื่อรำลึกถึงพระมหากษัตริย์เพียงพระองค์เดียวแห่งกรุงธนบุรี ผู้ทรงมีคุณูปการต่อแผ่นดินไทย  ออกแบบและควบคุมการหล่อโดยศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี พระบรมรูปอยู่ในท่านำพลรุกไล่ข้าศึกบนหลังม้าและชูพระแสงดาบ ทำพิธีเปิดและถวายบังคมพระบรมราชานุสาวรีย์เป็นครั้งแรกในวันที่ 17 เม.ย. 2497

แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today

7. พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช อ.ดอนเจดีย์ จ.สุพรรณบุรี

ตั้งอยู่ภายในบริเวณอนุสรณ์ดอนเจดีย์ อ.ดอนเจดีย์ จ.สุพรรณบุรี ในลักษณะทรงช้างออกศึก ในสงครามยุทธหัตถีที่พระองค์ทรงมีชัยต่อพระมหาอุปราชาแห่งพม่า ในเดือนมกราคม พ.ศ.2135 ออกแบบโดยศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ใช้เวลาสร้าง 5 ปี และทำพิธีเปิดเมื่อวันที่ 25 มกราคม 2502

แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today

8. พระศรีศากยะทศพลญาณ ประธานพุทธมณฑลสุทรรศน์ จ.นครปฐม

เป็นพระพุทธรูปปางลีลา หล่อด้วยทองสัมฤทธิ์ หนัก 17,543 กก. สูง 15.875 เมตร ออกแบบโดยศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี โดยนำพุทธลักษณะของพระพุทธรูปปางลีลาสมัยสุโขทัยมาประยุกต์ และสร้างขึ้นในโอกาสที่พระพุทธศาสนามีอายุครบ 2,500 ปี ทำพิธีสมโภชในวันที่ 21 ธ.ค. 2525

คุณูปการของศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี มีให้ประเทศไทยมากมายเหลือคณานับ ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและการเมืองมากมายในอดีต โดยเฉพาะความร้อนระอุของสงครามโลก

ชมภาพเคลื่อนไหวบรรยากาศการทำงานของ อ.ศิลป์ พีระศรี ขณะท่านยังมีชีวิต ที่น้อยคนจะเคยเห็น 

ชมภาพเคลื่อนไหวอาจารย์ศิลป์ พีระศรี และผู้ช่วยอีก 2 ท่าน ขณะปั้นพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ความยาว 1.50 นาที ฟิล์ม 16 มม. 
ที่ทางหอภาพยนตร์ (Film Archive Thailand) คาดว่าถ่ายในปี พ.ศ.2494 หรือเมื่อ 67 ปีที่แล้ว 

อัปเดตแวดวงศิลปะวันนี้ กับ ผศ.อภิชัย ภิรมย์รักษ์ หัวหน้าภาควิชาศิลปะไทย คณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

ศิลปะไทยในยุค 4.0 จะเป็นอย่างไร

จริงๆ แล้วจะมี 2 แนวนะครับ คือหนึ่ง เราต้องกลับไปย้อนดูแนวในอดีตที่เป็นประเพณีของเราด้วย เราคงไม่ได้ปล่อยให้วิวัฒนาการดึงเราไปไกลมาก เพราะของเก่าก็ถูกละเลยเยอะเหมือนกัน ส่วนหนึ่งที่ต้องทำอยู่เป็นปกติก็คือ เราต้องพัฒนาให้เป็นงานร่วมสมัยมากขึ้น ให้ออกไปสู่ระดับนานาชาติ เพื่อสื่อสารกับชาวต่างชาติได้ด้วย นั่นคือ ในขณะที่เดินไปข้างหน้า ก็ต้องกลับมามองข้างหลังด้วย เราต้องทำไปพร้อมๆ กัน 

แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today

อิทธิพลของอาจารย์ศิลป์ที่ทิ้งไว้ให้คนไทยรุ่นหลัง

ท่านเป็นตัวอย่างที่ดีครับ ถึงแม้ว่าท่านจะเป็นชาวอิตาเลียนที่มาสร้างผลงานในประเทศไทย เช่น อนุสาวรีย์ต่างๆ หรือแม้กระทั่งการก่อตั้งมหาวิทยาลัยศิลปากร ไม่ได้ถ่ายทอดความเป็นยุโรปออกมาเลย รูปแบบอนุสาวรีย์ก็เป็นไทยหมดเลย เช่น พระเจ้าตาก คุณหญิงโม เราเห็นว่าท่านถ่ายทอดความเป็นไทยออกมาผ่านงานอนุสาวรีย์ ผมจึงคิดว่า ถ้าท่านไม่อิน ท่านก็ไม่สามารถสร้างสิ่งเหล่านี้ออกมาได้ ท่านต้องมีความรักความชอบ 

ท่านค่อนข้างเป็นคนที่ทุ่มเทให้กับการทำงานที่ท่านได้รับมอบหมาย และทุ่มเทให้กับงานทุกชิ้นจนกระทั่งท่านเสียชีวิต ถ้าเขาไม่เห็นว่ามันมีคุณค่าพอที่จะทุ่มเททั้งชีวิตให้ ก็คงเป็นการยากที่ชาวต่างประเทศจะมาทุ่มเทอะไรสักอย่างเพื่อประเทศไทย แม้กระทั่งครอบครัวตัวเองก็ต้องเสียสละด้วย

แรกร่างบนทางศิลป์,สกู๊ป,Rabbit Today

มุมมองของนักศึกษาปัจจุบันกับ อ.ศิลป์ พีระศรี

มุมมองด้านศิลปะของนักศึกษาในปัจจุบัน ด้วยความที่มีสื่อหลายด้านที่ทำให้พวกเขาทะลุทะลวงออกไปเชื่อมโยงสังคมภายนอกที่เป็นโซเชียล เขาก็อยากจะดูว่าศิลปินประเทศไหนทำรูปแบบอย่างไรกันบ้าง สร้างการยอมรับ ที่ไหนมีการแสดงงานดีๆ ก็หาข้อมูลตามโซเชียลเน็ตเวิร์กได้ 

ถามว่าในมุมมองของเด็กรุ่นใหม่ก็คงจะรู้ว่าท่านเป็นผู้ก่อตั้ง ยิ่งรุ่นลูก หลาน เหลน ก็จะยิ่งห่างไปเรื่อยๆ ส่วนใหญ่จะยอมรับได้ว่านี่คือผู้ก่อตั้งที่ทุ่มเทใจสร้างมหาวิทยาลัยศิลปากร แต่ในส่วนลึกๆ ก็คงจะไม่ได้อินเหมือนคนรุ่นแรกๆ ที่ได้เห็นกิจวัตรประจำวันของท่านจริงๆ แต่ทุกคนให้ความเคารพครับ   


AUTHOR :

Rabbit Today
Rabbit Today สื่อรายวันที่พร้อมจะเป็นเพื่อนกับผู้อ่าน เปิดกว้างในทุกๆมุมมองอย่างสร้างสรรค์ เราพร้อมที่จะเชื่อมต่อกับคุณในทุกช่องทาง เพื่อส่งต่อแรงบันดาลใจดีๆสู่คุณ...

Burger-King-Block-300x250
SPaw mooncake w300xh250 pixels01
TAT-Block-Sep-Oct2018
AIA_300x250
SCB_300x250